Dora d'Istria

Se Vükiped: sikloped libik
Bunön lü: nafam, suk
Jiel Helena Koltsova-Massalskaya, sevädik ön nem: Dora d'Istria.

Jiel Dora d'Istria (1828 yanul 22 - 1882, magälanem jidüka: Helena Koltsova-Massalskaya, pämotöl Elena Ghica ü Elena Gjika) äbinof lautan romatik Lalbanänik-Rumänik e vomiman.

Lifajenäd[redakönredakön fonäti]

Pämotof in Bucureşti as limaf famüla: Ghica (äbinof daut hiela Mihai Ghica) ed as jinef plina areigöl: Grigore IV Ghica). Ägetof dugäli legudik, keli äfövof in foginän: primo in Dresden (Deutän), poso in Wien (Lösterän), Venezia (Litaliyän) e fino in Berlin (Deutän), kö äblöfof noli okik dö Vöna-Grikänapük hiele Alexander Von Humboldt.

El d'Istria ägetävof lü lomän okik ün 1849, kö ämatof ko dük Rusänik: Alexander Koltsov-Massalski. Älödof dü yels anik in Rusän Lampöränik, ledino in Sankt Peterburg, ab neai äplidof lecedi Rusäna-netimik himatana okik e bümicödi lortodoxik kura Lampörana Rusänik: Nikolay I. Ven saun ofik äbadikumon sekü klimat in Sankt-Peterburg, el d'Istria älasumof konsäli himatana okik ed ätävof lü Zänoda-Yurop, primo lü Jveizän, kö äblibof dü yels anik, poso lü Grikän e Smala-Siyop. Fino ägetävof lü Litaliyän ad lödön in dom gretik in Firenze. Pos atos nog ätävof lunomiko lü Fransän, Lireyän e Lamerikän.

As lautan (ön nem: „d'Istria“, äpenölo ledino in Fransänapük), päküpedof balidnaedo ün 1855. Äpübof lautotis mödik, kels äjonons sevi gretik ofa noe tefü püks Rumänik, Litaliyänik, Deutänik, Fransänik, Rusänik, Lalbanänik, ed i latin e Vöna-Grikänapük, abi tefü yegäds nolavik; äjonons i veitacedi ofik tefü yegäds bolitik e reliks, e täleni ofik pö plän e blöfäd lecedas ofik. Stanöp valemik ofa äbinon kosmopolik, ab älelogof as cifabligäds okik gebidükami fonätas kuliva Vesüdänik Yurope Lofüdik, äsi vobi gönü sipam e libükam vomas.

Ädeadof in Firenze.

Vobots[redakönredakön fonäti]

Lautot balid ofik äbinon La vie monastique dans l'Église orientale („Kleudalif in Glüg Lofüdänik“) (Brussel, 1855; dab. 2id, Paris \ 1858), in kel äpläidof pro finid kleudarodas. Äsökon vobot tiädü La Suisse allemande („Jveizän Deutänik“) (Genève, 1856, toums 4; dabükot 2id in Deutänapük, Zürich, 1860, toums 3): bepenam läna e pöpa Jveizänikas, labü i diläd äbepenölo grämami sui sömit eleda Mönch.

In vobot: Les femmes en Orient („Voms in Lofüdän“; Zürich, 1859, toums 2), äpläidof libükami vomas in Lofüdän; in vobot votik: Des femmes, par une femme („Dö voms, fa vom“; dab. 2id: Brussel, 1869), äleigodof stadi vomas in Yurop latinik ed in Yurop germik, ed äflagof me vöds nämöfik leigaträiti vomas e manas. Bü lautot at, äpübof eli Excursions en Rouméllie et en Morée („Lespats in Rumelän ed in Moreän“; Zürich, 1863], toums 2), in kel ätöbidof ad jonön, das Vöna-Grikän älabon bligädi kulivüköl ot, keli Deutän älabon ün tim ofik.

Äpübof i konoti: Au bord des lacs helvétiques („Jolü Laks Jveizänik“) (Genève, 1861), lekoendis: Fylétia e Arbenoré prèj Kanekate laoshima (Livorno 1867) e Gli Albanesi in Rumenia („Lalbanänans in Rumän“), jenotemi dükas: Ghica de tumyel 17id lü 19id (Firenze, 1873, dabükot 2id), ed i lebuki: La poésie des Ottomans („Poed Porta Sublimik“; Paris, 1877, dab. 2id), äsi lautots mödik dö literatajenav, poedav, säkäds bolitik, sogädik e reliks, jenav, lekan e r., kelis äpübons gaseds Fransänik famik (pato el Revue des Deux Mondes: „Gased Volas Tel“), el Libre Recherche („Vestig Libik“) Belgänik, els Diritto („Gitav“), Antologia Nuova („Lautotem Nulik“), Rivista europea („Timapenäd Yuropik“) e r. Litaliyäniks, ed i gaseds Jveizänik, Rumänik e Lamerikäniks.

El D'Istria äbinof i pänan. Äbinof liman klubas nolavik mödik, soäs Kadäm Litaliyänik (Accademia Nazionale dei Lizei). Zuo päbenodistükof as stimasifan fa Dail Grikänik ed i fa zifs Litaliyänik mödik.

E fino äbinof vom balid, kel ägrämof sui sömit eleda Mont Blac, tü 1860 yunul 1.

Literat[redakönredakön fonäti]

  • Meyers Konversations-Lexikon. In literatalised siklopeda at pamäniotons:
    • Pommier, Armand. 1863. Madame la comtesse Dora d'Istria. Bruxelles.
    • Yriarte, Charles. 1870. Portraits cosmopolites. Paris.
    • Cecchetti, Bartolomeo. 1873. Bibliografia della Principessa Elena Ghika, Dora D’Istria. Firenze (dabükot 6id).
  • Buloz, François. 1875. Revue des deux mondes. Brekots.